ขั้นตอนวิธีการเลี้ยงปลาดุกในบ่อปูนซีเมนต์แบบครัวเรือน


ขั้นตอนวิธีการเลี้ยงปลาดุกในบ่อปูนซีเมนต์แบบครัวเรือน

ขั้นตอนวิธีการเลี้ยงปลาดุกในบ่อปูนซีเมนต์แบบครัวเรือน ประโยชน์การเลี้ยงปลาดุกในบ่อซีเมนต์ การเลือกสถานที่สร้างบ่อ อัตราการปล่อยปลาและเลี้ยง อาหารและการให้อาหารเลี้ยงปลาดุกในบ่อปูนซีเมนต์

 

การเลี้ยงปลาดุกในท่อปูนซีเมนต์เป็นวิธีการเลี้ยงปลาอีกวิธีหนึ่งที่ สามารถเลี้ยงกันได้ง่าย สำหรับสถานที่ก็ใช้พื้นที่ไม่เยอะ และสามารถเคลื่อน ย้ายท่อปูนซีเมนต์ได้ง่ายด้วย ค่าลงทุนในการการเลี้ยงก็ไม่มากสามารถนำไป ประกอบเป็นอาชีพเสริมได้และผลตอบแทนก็เป็นที่น่าภูมิใจ

ประโยชน์การเลี้ยงปลาดุกในบ่อซีเมนต์

  1. ใช้พื้นที่น้อย สามารถเลี้ยงได้ทุกที่
  2. ใช้เวลาเลี้ยงสั้น รุ่นละประมาณ 90 – 120 วัน
  3. ปลาดุกเป็นปลาที่อดทนต่อสภาพน้ำได้ดี
  4. สามารถเลี้ยง ดูแลรักษาได้สะดวก บริโภคในครัวเรือนและส่วนที่เหลือนำไปจำหน่ายได้

การเลือกสถานที่สร้างบ่อปูนซีเมนต์

  1. การเลือกสถานที่สร้างบ่อ
    • บ่อควรอยู่ใกล้บ้าน หรือที่สามารถดูแลได้สะดวก
    • ควรอยู่ในร่มหรือมีหลังคา เพราะปลาดุกไม่ชอบแสงแดดจัด และป้องกันเศษใบไม้ลงสู่บ่อจะทำให้น้ำเสียได้
    • มีแหล่งน้ำสำหรับเปลี่ยนถ่ายน้ำได้สะดวกพอสมควร
  2. การสร้างบ่อ
    • บ่อขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 1 เมตร สูงประมาณ 40 ซม.
    • ควรมี 2 บ่อ เพื่อใช้คัดขนาดปลาและสำรองน้ำไว้ถ่ายเท
    • ผนังและพื้นบ่อควรใส่สารกันรั่วซึม
    • มีท่อระบายน้ำเพื่อช่วยในการถ่ายเทน้ำ

เลี้ยงปลาดุกในบ่อปูน

การเตรียมบ่อก่อนการเลี้ยงปลาดุกในบ่อปูน

  1. การเตรียมบ่อก่อนการเลี้ยงปลา ให้ตัดต้นกล้วยเป็นท่อใส่ลงไปในบ่อ เติมน้ำให้ท่วม แช่ไว้ 3 – 5 วัน เปลี่ยนต้นกล้วยแล้วแช่ไว้อี่ครั้งเพื่อให้หมดฤทธิ์ปูนขาว แล้วล้างบ่อให้สะอาด
  2. ตรวจสอบสภาพน้ำให้เป็นกลางหมดฤทธิ์ของปูน ถ้ามีตะใคร่น้ำเกาะติดที่ข้างบ่อปูนถึงจะดี
  3. น้ำที่จะใช้เลี้ยงคือน้ำจากคลอง หนอง บึง ต้องตรวจสอบว่ามีศัตรูปลาเข้ามาในบ่อด้วยหรือเปล่า
  4. น้ำฝน น้ำบาดาล น้ำประปา ควรพักน้ำไว้ประมาณ 3 – 5 วัน ก่อนนำมาใช้ได้

อัตราการปล่อยปลาและเลี้ยงปลาดุกในบ่อปูน

  1. ปลาเริ่มเลี้ยงความยาว 5 -7 ซม.
  2. อัตราการปล่อยลงเลี้ยงในถังซีเมนต์กลมเส้นผ่านศูนย์กลาง 1 เมตร ถึก 40 ซม. ประมาณ 80 – 100 ตัว
  3. ก่อนปล่อยปลาลงเลี้ยงควรใส่เกลือแกลงประมาณ 2 – 3 ช้อนแกง เพื่อช่วยปรับสภาพน้ำ
  4. ระดับน้ำที่ปล่อยปลาครั้งแรก 10 -15 ซม.
  5. การปล่อยปลาควรปล่อยในตอนเช้า
  6. ควรนำถุงปลาที่จะปล่อยลงเลี้ยงแช่ในบ่อประมาณ 30 นาที เพื่อให้อุณหภูมิน้ำในถุงปลาและน้ำในบ่อไม่แตกต่างกันป้องกันปลาตายได้
  7. ควรมีวัสดุให้ปลาหลบซ่อน เช่นท่อพีวีซีตัดเป็นท่อนหรือกระบอกไม้ไผ่ เพราะปลาตัวใหญ่จะกวนปลาตัวเล็ก
  8. ควรมีการคัดขนาดปลา เมื่อมีอายุประมาณ 15 -20 วัน โดยนำตัวเล็กแยกไว้อีกบ่อหนึ่ง
  9. ควรมีวัสดุช่วยบังแสงแดด

การถ่ายน้ำปลาดุกในบ่อปูน

  1. เริ่มเลี้ยงระดับน้ำลึก 10 – 15 ซม.
  2. เพิ่มระดับน้ำอีก 5 – 10 ซม. เมื่อเลี้ยงไปได้ 10 – 15 วัน
  3. ระดับน้ำสูงสุดไม่เกิน 40 ซม.
  4. ถ่ายเทน้ำทุก 5 -7 วัน
  5. ถ่ายเทน้ำแต่ละครั้งไม่ควรถ่ายจนหมด ถ่ายน้ำประมาณ 1 ส่วน 3 ของน้ำในบ่อ
  6. ขณะถ่ายเทน้ำไม่ควรรบกวนให้ปลาดุกตกใจเพราะปลาจะไม่กินอาหาร 2-3 วัน

อาหารและการให้อาหารเลี้ยงปลาดุกในบ่อปูน

  1. อาหารสำเร็จรูปชนิดเม็ดลอยน้ำ
    – ปล่อยปลาขนาด 5-7 ซม. ให้อาหารปลาดุกเล็ก
    – ปลาขนาด 7 ซม. ขึ้นไป ให้อาหารปลาดุกรุ่น
  2. อาหารสด เช่น เศษปลา ไส้ไก่ ปลวก โครงไก่ การให้อาหารควรให้อาหารวันละประมาณ 3 ครั้ง ในช่วงเช้า-เย็น ให้อาหารประมาณ 3-5 เปอร์เซ็นต์ของน้ำหนักตัวปลาต่อวัน (หรือให้กินจนอิ่ม)

การป้องกันและรักษาโรค

  1. ไม่ปล่อยปลาหนาแน่นเกินไป
  2. ไม่ให้อาหารมากจนเกินไป
  3. รักษาคุณภาพน้ำให้เหมาะสม
  4. ถ่ายเทน้ำทุก 5-7 วัน

โรคปลาดุกและการรักษา

  1. โรคกระโหลกร้าว แก้ไขโดยผสมวิตามินซี 1 กรัมกับอาหาร 1 กิโลกรัม ให้ปลากินติดต่อกัน 15 วัน
  2. โรคจากเชื้อแบคทีเรียและแผลข้างตัว ใช้ยาปฏิชีวนะ เช่น ออกซิเททราไซคลิน 1 กรัม ผสมอาหาร 1 กิโลกรัม ให้ปลากินติดต่อกัน 7-10 วัน
  3. หากมีปลาตายและเป็นแผลตามลำตัวให้ทำลายปลาตาย เช่น เผาหรือฝัง

การเลี้ยงปลาดุกในบ่อซีเมนต์กลมแบบง่ายๆ

คุณชา ลี สุวรรณชาตรี อยู่บ้านเลขที่ 319 ม.18 ต.ท่าช้าง อ.บางกล่ำ จ. สงขลา เกษตรกรผู้ที่เลี้ยงปลาดุกในท่อปูนซีเมนต์ ได้บอกถึงวิธีการเลี้ยงปลา ดุกด้วยระบบชีวภาพซึ่งมีขั้นตอนการเลี้ยงดังนี้

ขั้นตอนที่ 1 การเตรียมอุปกรณ์

  1. ท่อปูนซีเมนต์ขนาด 100*50 เซนติเมตร
  2. ท่อพีวีซี ขนาด 1 นิ้ว ยาว 20 เซนติเมตร จำนวน 1 เส้น และยาว 40 เซนติเมตร จำนวน 1 เส้น
  3. ข้องอพีวีซีขนาด 1 นิ้ว จำนวน 1 อัน
  4. ยางนอกรถสิบล้อจำนวน 1 เส้น
  5. ยางนอกรถจักรยานยนต์จำนวน 1 เส้น
  6. ตาข่าย
  7. น้ำหมักสูตรเลี้ยงปลา
  8. ปูน ทราย หิน
  9. อาหารสำหรับเลี้ยงปลาดุก
  10. พืชผักที่ปลากิน เช่น ผักบุ้ง ผักตบชวา ฯลฯ
  11. ลูกปลาดุก 70-80 ตัว

ขั้นตอนที่ 2 การเตรียมบ่อปูนซีเมนต์สำหรับเลี้ยงปลาดุก

  1. จะต้องทำการฆ่ากรดฆ่าด่างในบ่อปูน โดยให้นำหัวกล้วยหรือโคนกล้วยมาสับให้เป็นชิ้นเล็กๆ นำมูลวัวมาผสมคลุกเคล้าให้เข้ากัน แล้วนำใส่ไปในบ่อใส่น้ำให้เต็ม แล้วหมักไว้ 5 วัน จากนั้นให้เปิดน้ำทิ้งแล้วเอาโคนกล้วยออกทิ้งด้วย
  2. นำน้ำสะอาดใส่ไปในบ่อแล้วแช่ทิ้งไว้ 1 วัน หลังจากนั้นก็ให้เปิดน้ำทิ้ง
  3. นำผักบุ้งมาถูให้ทั่วบ่อ ทิ้งไว้ตากบ่อให้แห้ง

เลี้ยงปลาดุกในบ่อปูน

ขั้นตอนที่ 3 การเลี้ยงเลี้ยงปลาดุกในบ่อซีเมนต์กลมแบบง่ายๆ

  1. นำท่อปูนที่มีรอยคราบผักบุ้ง หรือบ่อปูนที่ไม่มีกรดไม่มีด่าง ใส่น้ำให้มีความสูง 10 เซนติเมตร (ช่วงปลาขนาดเล็ก เพิ่งนำมาปล่อย) แล้วเติมน้ำหมัก 1 ช้อนโต๊ะ
  2. นำปลาดุกมาแช่น้ำในบ่อปูนทั้งถุง แล้วค่อยๆเปิดปากถุงให้ปลาว่ายออกมาเอง
  3. วันแรกที่นำปลามาปล่อยไม่ต้องให้กินอาหาร
  4. นำพืชผักที่ปลากิน เช่นผักบุ้ง ผักตบชวาและอื่นๆมาใส่ในบ่อ
  5. การให้อาหาร ปลา 1 ตัวให้อาหาร 5 เม็ด/เมื้อ ในช่วงปลาเล็กให้อาหารวันละ 2 เมื้อ เช้า-เย็น ปลาอายุ 1 เดือนครึ่งให้อาหารปลาขนาดกลาง โดยให้อาหารวันละ 1 ครั้ง ให้ปลากินตอนเย็น

เลี้ยงปลาดุกในบ่อปูน

หมายเหตุ ก่อนให้อาหารต้องนำอาหารมาแช่น้ำก่อนเสมอประมาณ 10-15 นาที เหตุผลเพื่อ

  1. ปลาจะได้กินอาหารทุกตัว
  2. ปลาตัวที่แข็งแรงจะทำให้ท้องไม่อืด
  3. ปลาไม่ป่วย
  4. การเจริญเติบโตใกล้เคียงกัน
  5. อาหารไม่เหลือในบ่อและน้ำก็ไม่เสีย
  6. ถ่ายน้ำทุกๆ 7 วัน หรือ 10 วัน/ครั้ง ทุกครั้งที่ถ่ายน้ำจะต้องใส่น้ำหมัก 1 ช้อนโต๊ะเสมอ

ขั้นตอนที่ 5 การจำหน่ายปลาดุก

  1. ก่อนจะจำหน่าย 2 วัน ให้นำดินลูกรังสีแดงหรือซังข้าวมาแช่ไว้ในบ่อ จะทำให้ปลาดุกมีสีเหลืองสวย ขายได้ราคาดี
  2. ปลาดุก 3 เดือนครึ่ง จำนวน 70 ตัว จะมีน้ำหนัก 14-15 กิโลกรัม หรือประมาณ 4-5 ตัว/กิโลกรัม จำหน่ายได้กิโลกรัมละ 60-70 บาท
  3. ต้นทุนอาหารกิโลกรัมละ 19-20 บาท หมายเหตุ ต้นทุนครั้งแรก 1 ชุด 430 บาท น้ำที่ถ่ายทิ้งจากบ่อปลาสามารถนำมารดต้นไม้ พืชผักสวนครัว เป็นปุ๋ยอย่างดี

เลี้ยงปลาดุกในบ่อปูน

การทำน้ำหมักสูตรเลี้ยงปลาดุกในบ่อซีเมนต์

  1. ถังพลาสติกที่มีฝาปิดจำนวน 1 ถัง
  2. น้ำตาลทรายแดง 3 กิโลกรัม
  3. ฟักทองแก่ 3 กิโลกรัม
  4. มะละกอสุก 3 กิโลกรัม
  5. กล้วยน้ำหว้าสุก 3 กิโลกรัม

วิธีทำน้ำหมักสูตรเลี้ยงปลาดุก
หั่นมะละกอ, กล้วยน้ำหว้า, ฟักทองทั้งเปลือกและเมล็ดใส่ไว้ในภาชนะที่มีฝาปิด ผสมน้ำตาลทรายแดง แล้วคนให้เข้ากันและปิดฝาให้แน่นหมักทิ้งไว้ 7 วัน แล้วเติมน้ำสะอาด 9 ลิตร ปิดฝาให้แน่นแล้วหมักต่ออีก 15 วัน

ประโยชน์น้ำหมักสูตรเลี้ยงปลาดุก

  • เป็นฮอร์โมนพืช เร่งดอก เร่งผล รสชาติหวานอร่อย
  • ปลาไม่เป็นโรค
  • ปลาไม่มีกลิ่นสาบ
  • ปลาไม่มีมันในท้อง
  • ปลาจะมีเนื้อหวานรสชาติอร่อย

แหล่งข้อมูล
www.monmai.com/%E0%B9%80%E0%B8%A5%E0%B8%B5%E0%B9%89%E0%B8%A2%E0%B8%87%E0%B8%9B%E0%B8%A5%E0%B8%B2%E0%B8%94%E0%B8%B8%E0%B8%81%E0%B9%83%E0%B8%99%E0%B8%9A%E0%B9%88%E0%B8%AD%E0%B8%8B%E0%B8%B5%E0%B9%80%E0%B8%A1%E0%B8%99/